Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe ile birlikte düzenlediği basın toplantısında ocak ayı dış ticaret rakamlarını kamuoyuna duyurdu. Bolat, geçen yılın ticaret, siyaset ve jeopolitik gerilimler açısından zor geçmesine rağmen Türk ihracatçılarının önemli başarılara imza attığını ifade etti.
İhracatta Takvim Etkisi
Ticaret Bakanı, ocak ayı mal ihracatının 20 milyar 328 milyon dolar olarak gerçekleştiğini belirterek, bu rakamın Ocak 2025'e göre yüzde 3,9'luk bir azalış anlamına geldiğini açıkladı. Bolat, bu düşüşün en önemli nedenlerini takvim etkisi, işlenmiş altın ve enerji rafine petrol ürünleri ihracatındaki gerileme olarak sıraladı. Özellikle 1 Ocak resmi tatilinin perşembe gününe denk gelmesi ve 2 Ocak Cuma gününün de birleştirilerek uzun bir tatil yapılmasının, ortalama 1,5 milyar dolar ihracat yapılan bir günün kaybına yol açtığını vurguladı.
İthalat ve Dış Ticaret Açığı
Ocak ayında ithalatın 28,7 milyar dolar olduğunu ve bu dönemde ithalatta belirgin bir artış veya azalış yaşanmadığını aktaran Bolat, dış ticaret açığının ise 8,4 milyar dolar olarak gerçekleştiğini bildirdi. İhracattaki küçük azalış nedeniyle dış ticaret açığında yüzde 11'lik bir artış olduğunu, ihracatın ithalatı karşılama oranının da yaklaşık yüzde 71 seviyesinde kaldığını kaydetti. Altın ve enerji hariç tutulduğunda bu oranın yüzde 87,3 olduğu belirtildi.
Yıllıklandırılmış Veriler
Yıllıklandırılmış bazda son 12 aylık mal ihracatının yüzde 3,7 artışla 272,5 milyar dolar olduğu açıklandı. Hizmet ihracatı ise ocak ayında yüzde 5,5 artışla 8,5 milyar dolar olarak kaydedildi. Son 12 aylık dönemde ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 74,6, dış ticaret açığı ise 92,9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Ülke ve Sektör Bazlı Performans
Ocak ayında en çok ihracat artışı gerçekleştirilen ülkenin 118 milyon dolarla Suriye olduğu açıklandı. Suriye'yi sırasıyla Polonya (111 milyon dolar), Çin (81 milyon dolar), Fas (75 milyon dolar) ve İspanya (70 milyon dolar) izledi. İhracatı en çok artan sektörler ise savunma sanayisi (260 milyon dolar), otomotiv (136 milyon dolar), bakır ve işlenmiş bakır ürünleri (127 milyon dolar), elektrikli makine ve cihazlar (115 milyon dolar) ile balık (54 milyon dolar) oldu. En fazla düşüş gösteren sektörler ise kıymetli taşlar (526 milyon dolar) ve işlenmiş petrol ürünleri (370 milyon dolar) olarak sıralandı.
İthalattaki Gelişmeler
İthalatta en çok azalışın 1,5 milyar dolarla Rusya'da yaşandığı ve bunun enerji ithalatıyla ilgili olduğu belirtildi. İthalatta en çok artış gösteren ülke ise ABD oldu. Kazakistan'a 406 milyon dolar, İsviçre'ye 366 milyon dolar, Azerbaycan'a 228 milyon dolar ve Çin'e 196 milyon dolar ithalat artışı kaydedildi. Fasıl bazında ise ham petrol ve doğal gazda 1,3 milyar dolar, plastikte 155 milyon dolar, motorlu kara taşıtlarında 117 milyon dolar azalış olduğu açıklandı.
AB ile İlişkiler ve Gelecek Beklentisi
Ticaret Bakanı, AB ile Gümrük Birliği'nin güncellenmesi için çalışmaların sürdüğünü ve korumacılık eğilimlerinin karşılıklı ticarete zarar vermemesi için yoğun temaslarda bulunulduğunu ifade etti. AB'nin Hindistan ve MERCOSUR ülkeleri ile Serbest Ticaret Anlaşması (STA) müzakerelerinin yakından takip edildiğini belirten Bolat, bu gelişmelerin Türkiye'nin Gümrük Birliği ilişkileri ve ihracatı üzerindeki olası etkilerinin analiz edildiğini kaydetti. Bolat, orta-yüksek ve yüksek teknolojili ihracatın hem dünyaya hem de AB'ye artmakta olduğunun altını çizdi.
Genel Ekonomik Görünüm
Bakan Bolat, Türkiye'nin büyük bir dış ticaret ülkesi olduğunu ve mal ile hizmet ihracatının toplamının milli gelirin dörtte birini karşıladığını vurguladı. Geçen yıl 33 ilin 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptığını, 46 ilin ihracatını artırdığını ve yıl içinde üç kez tarihi aylık rekorlar kırıldığını hatırlattı. İşsizlik oranının yüzde 7,7 ile son 25 yılın en düşük seviyesine gerilediğini, kredi risk priminin (CDS) 218 baz puanla Mayıs 2018'den bu yana en düşük rakama ulaştığını ve enflasyonda da son 49 ayın en düşük oranına gelindiğini sözlerine ekledi.
