Güç, kontrol edilmediğinde zehire dönüşür. Tarih bunun sayısız örneğiyle doludur. Bugün küresel siyasette bu zehirlenmenin en belirgin izleri, dünyanın en büyük askeri ve ekonomik gücüne sahip ülkelerden biri olan Amerika Birleşik Devletleri üzerinden okunuyor.
ABD, uzun yıllardır “özgürlük”, “demokrasi” ve “insan hakları” söylemleriyle küresel müdahalelerini meşrulaştırıyor. Ancak pratikte bu kavramlar, çoğu zaman çıkarlarla sınırlı birer araç hâline geliyor. Bir ülkeye demokrasi götürme iddiasıyla giriliyor, geriye yıkılmış şehirler, parçalanmış toplumlar ve kaybolmuş hayatlar bırakılıyor. Bu noktada insanın aklına şu soru geliyor: Demokrasi, bombayla mı taşınır?
Güç zehirlenmesi tam da burada başlıyor. Kendini sorgulamayan güç, hatalarını meşru görmeye başlar. Siviller ölür, “kaçınılmaz yan etki” denir. Uluslararası hukuk ihlal edilir, “küresel güvenlik” gerekçesi öne sürülür. Vicdan, stratejik hesapların gölgesinde kalır.
Saygı kavramı da bu süreçte aşınır. Egemenlik, bazı ülkeler için kutsal; bazıları için ise ihlal edilebilir görülür. Müttefik olan tolere edilir, karşı duran cezalandırılır. Bu çifte standart, küresel düzende güveni değil korkuyu büyütür.
Sevgi ise küresel politikanın neredeyse tamamen dışına itilmiştir. Çünkü sevgi; sabır ister, diyalog ister, empati ister. Oysa güç zehirlenmesi hız ister, sonuç ister, itaat ister. İnsanı değil sistemi korur.
Bugün dünya, ABD merkezli bir gücün kararlarının bedelini farklı coğrafyalarda ödüyor. Göç, yoksulluk ve istikrarsızlık; haritalarda değil, insanların hayatlarında derin yaralar açıyor.
Unutulmamalıdır ki güç, sorumlulukla birleşmediğinde yıkıcıdır. Vicdanla sınırlandırılmayan güç, adalet üretmez. Saygıyla dengelenmeyen güç, barış getirmez. Sevgiyle temas etmeyen güç ise insanlığı unutur.
Dünya, gücün değil; aklın, vicdanın ve ortak insanlık değerlerinin rehberliğine muhtaçtır. Aksi hâlde güç zehirlenmesi, sadece bir ülkenin değil, bütün dünyanın sorunu olmaya devam edecektir.
Saygılarımla,Turan YAZAN
